Pleidleisio drwy ddirprwy

Os na allwch fwrw'ch pleidlais yn bersonol, un dewis yw pleidleisio drwy ddirprwy - mae hyn yn golygu cael rhywun arall i bleidleisio ar eich rhan. Yma mae mwy o wybodaeth am bleidleisio drwy ddirprwy gan gynnwys sut i wneud cais.

Ar y dudalen hon mae gwybodaeth am sut i fwrw'ch pleidlais drwy ddirprwy.

Mae pleidleisio drwy ddirprwy yn golygu os nad ydych yn gallu bwrw'ch pleidlais yn bersonol, gallwch gael rhywun yr ydych yn ymddiried ynddynt i bleidleisio ar eich rhan.

Gwneud cais i bleidleisio drwy ddirprwy

Yng Nghymru, Lloegr a'r Alban, bydd angen i chi lawrlwytho a chwblhau ffurflen i wneud cais i bleidleisio drwy ddirprwy. Mae ffurflenni gwahanol yn ddibynnol ar y rheswm bod angen pleidlais drwy ddirprwy arnoch.

Wedi i chi lenwi'r ffurflen gywir, bydd angen i chi ei hargraffu, llofnodi, a'i anfon yn ôl at eich swyddfa gofrestru etholiadol lleol.

Y dyddiad cau i wneud cais i bleidleisio drwy ddirprwy yn etholiad cyffredinol Senedd y DU ddydd Iau 8 Mehefin yw 5pm ddydd Mercher 31 Mai.


Yma mae’r ffurflenni cais gwahanol i wneud cais am bleidlais ddirprwy, yn dibynnu ar y rheswm yr hoffech bleidleisio drwy ddirprwy.


Gweld ffurflen gais pleidlais drwy ddirprwy

Lawrlwythwch y ffurflen i bleidleisio drwy ddirprwy mewn etholiad neu refferendwm (PDF)


Anabledd

Os na allwch fynd i'r orsaf bleidleisio oherwydd anabledd, gallwch benodi rhywun arall i bleidleisio ar eich rhan.

Lawrlwytho ffurflen ar gyfer pleidlais drwy ddirprwy oherwydd yn anabledd (PDF)


Addysgiadol

Os fyddwch chi i ffwrdd ar gwrs ar y diwrnod pleidleisio, gallwch benodi rhywun arall i bleidleisio ar eich rhan.

Lawrlwythwch y ffurflen ar gyfer pleidlais drwy ddirprwy os ydych i ffwrdd oherwydd addysg (PDF)


Cyflogaeth

Os fyddwch chi i ffwrdd oherwydd gwaith ar y diwrnod pleidleisio, gallwch benodi rhywun arall i bleidleisio ar eich rhan.

Lawrlwythwch y ffurflen ar gyfer pleidlais drwy ddirprwy os ydych i ffwrdd oherwydd gwaith (PDF)


Tramor

Os ydych yn byw tramor, gallwch benodi rhywun arall i bleidleisio mewn etholiad y DU ar eich cyfer.

Lawrlwythwch y ffurflen ar gyfer pleidlais drwy ddirprwy os ydych yn byw tramor (PDF)


Gwas y Goron

Os ydych yn gweithio i ffwrdd i'r British Council neu fel Gwas y Goron, gallwch benodi rhywun arall i bleidleisio ar eich rhan mewn etholiad y DU.

Lawrlwythwch y ffurflen ar gyfer pleidlais drwy ddirprwy os ydych yn gweithio fel Gwas y Goron (PDF)


Lluoedd Arfog

Os ydych yn gwasanaethu tramor, gallwch benodi rhywun arall i bleidleisio mewn etholiad y DU ar eich cyfer.

Lawrlwythwch y ffurflen pleidleisio drwy ddirprwy os ydych yn gwasanaethu yn y Lluoedd Arfog (PDF)

Gwneud cais i bleidleisio drwy ddirprwy mewn argyfwng

Mewn rhai amgylchiadau, pan fo gennych argyfwng sy'n golygu na allwch fynd i'r orsaf bleidleisio'n bersonol, gallwch wneud cais am bleidlais drwy ddirprwy mewn argyfwng hyd at 5pm ar ddiwrnod y bleidlais.

Pleidlais drwy ddirprwy mewn argyfwng oherwydd anabledd

Pleidlais drwy ddirprwy mewn argyfwng oherwydd Galwedigaeth, Gwasanaeth neu Gyflogaeth


Ydw i'n gymwys i bleidleisio drwy ddirprwy?

Gall unrhyw un sydd wedi'u cofrestru wneud cais am bleidlais ddirprwy.

Pan eich bod yn gwneud cais am bleidlais ddirprwy, mae'n rhaid i chi roi rheswm. Gallwch wneud cais am bleidlais ddirprwy os:

  • nad ydych yn gallu mynd i'r orsaf bleidleisio ar gyfer un etholiad yn benodol, er enghraifft eich bod chi i ffwrdd ar wyliau
  • oes gennych gyflwr corfforol sy'n golygu na allwch fynd i'r orsaf bleidleisio ar ddiwrnod pleidleisio
  • yw eich cyflogaeth yn golygu na allwch fynd i'r orsaf bleidleisio ar y diwrnod pleidleisio
  • ydych yn mynychu cwrs addysgiadol sy'n golygu na allwch fynd i'r orsaf bleidleisio ar y diwrnod pleidleisio
  • ydych yn ddinesydd Prydeinig yn byw tramor
  • ydych yn Was y Goron neu'n aelod o Luoedd Arfog Ei Mawrhydi

Dim ond os yw’n 18 oed neu drosodd (16 oed neu drosodd yn yr Alban yn etholiadau Senedd yr Alban ac etholiadau llywodraeth leol) a’i fod (neu y bydd) wedi’i gofrestru ar gyfer yr etholiad neu’r refferendwm hwnnw y gall y person yr hoffech ei benodi’n ddirprwy i chi weithredu fel dirprwy.

Ni all person fod yn ddirprwy ar gyfer mwy na dau o bobl mewn unrhyw un etholiad neu refferendwm, heblaw eu bod yn berthynas agos.

I ble ydw i’n anfon fy ffurflen?

Rhowch eich cod post i ddod o hyd i gyfeiriad eich swyddfa cofrestru etholiadol lleol.

Dyma le bydd angen i chi anfon eich ffurflen.


Cael eich penodi'n ddirprwy

Os ydych chi wedi'ch penodi fel dirprwy i rywun, mae hyn yn golygu y gallwch bleidleisio ar eu rhan.

Gallwch ond fod yn ddirprwy i berthnasau agos (sef priod, partner sifil, rhiant, mam-gu/tad-cu, brawd, chwaer, plentyn neu ŵyr/wyres) a hyd at ddau berson arall.

Gallwch fod yn ddirprwy os ydych yn 18 oed neu'n hŷn (neu'n 16 oed neu'n hŷn yn yr Alban ar gyfer etholiadau Senedd yr Alban a llywodraeth leol) ac os ydych chi (neu y byddwch chi wedi) cofrestru ar gyfer yr etholiad neu'r refferendwm hwnnw.

Bydd y person wnaeth eich penodi yn dweud wrthych sut maent am i chi bleidleisio ar eu rhan, er enghraifft, pa ymgeisydd, plaid neu ganlyniad.

Sut i bleidleisio fel dirprwy i rywun

Rhaid i chi fynd i orsaf bleidleisio'r person wnaeth eich penodi fel dirprwy.  Os na allwch fynd i'r orsaf bleidleisio, gallwch wneud cais i bleidleisio drwy'r post ar eu rhan hyd at 5pm, 11 diwrnod gwaith cyn y bleidlais (hyd at 5pm, 23 Mai ar gyfer etholiad cyffredinol Senedd y DU ar 8 Mehefin)

Byddwch yn derbyn cerdyn pleidlais ddirprwy yn dweud wrthych ble a phryd i bleidleisio ar eu rhan.

Os nad ydych yn derbyn cerdyn pleidlais ddirprwy, dylech wirio gyda chyngor lleol y person sydd wedi eich penodi'n ddirprwy. Byddan nhw'n gallu dweud ble i fynd i bleidleisio.

Gall y person wnaeth eich penodi'n ddirprwy bleidleisio, cyn belled â'u bod yn gwneud cyn i chi bleidleisio drostynt, neu nad ydych chi wedi gwneud cais i bleidleisio ar eu rhan drwy'r post.