Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu

Yma mae mwy o wybodaeth am Gomisiynwyr yr Heddlu a Throseddu, gan gynnwys am beth maent yn gyfrifol.

Ar y dudalen hon mae gwybodaeth am Gomisiynwyr yr Heddlu a Throseddu, gan gynnwys:
  • Beth maen nhw'n gwneud?
  • Ble maen nhw'n cael eu hethol?
  • Sut maen nhw'n cael eu hethol?

Beth mae Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yn gwneud?

Mae Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yn rôl newydd ddaeth yn lle eich awdurdod heddlu lleol yn 2012.

Mae'r Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yn gyfrifol am sicrhau bod y Prif Gwnstabl a'r heddlu yn bodloni gofynion y cyhoedd.

Mae Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yn goruchwylio sut mae'r heddlu'n mynd i'r afael â throsedd yn eu hardal a sicrhau bod yr heddlu yn darparu gwasanaeth da.

Mae rôl Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yn cynnwys:

  • cyfarfod yn rheolaid â'r cyhoedd i wrando ar eu barn am heddlua
  • creu cynllun heddlu a throseddu sy'n gosod blaenoriaethau heddlua lleol
  • penderfynnu sut fydd y gyllideb yn cael ei gwario
  • penodi Prof Gwnstabliaid a'u diswyddo os oes gofyn

Darganfod mwy am rôl Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu


Ble caiff Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu eu hethol?

Mae etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yn cael eu cynal mewn 41 llu heddlu yng Nghymru a Lloegr (ag eithrio Llundain). Mae gan bob ardal un Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu.


Sut mae'n nhw'n cael eu hethol?

Wrth bleidleisio yn etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu rydych yn defnyddio'r system pleidlais ychwanegol.
Os mai dim ond dau ymgeisydd sy'n sefyll yn eich ardal, byddwch yn defnyddio'r system cyntaf i'r felin.


Pwy sy'n gymwys i bleidleisio?

I bleidleisio mewn etholiad Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu, mae'n rhaid fod person wedi'u cofrestru i bleidleisio, a:

  • yn 18 oed neu'n hŷn ar ddiwrnod y pleidleisio
  • Yn ddinesydd Prydeinig, dinesydd cymwys y Gymanwlad neu'n ddinesydd yr Undeb Ewropeaidd
  • Preswylydd yn y DU
  • Ddim yn destun unrhyw anghymhwysedd cyfreithiol i bleidleisio

Ni all y canlynol bleidleisio mewn etholiad Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu:

  • Unrhyw un heblaw dinaysddion Prydeinig, cymwys y Gymanwlad neu'r Undeb Ewropeaidd
  • Person euogfarnedig sydd yn y ddalfa o ganlyniad i'w dedfryd, ag eithrio dirmyg llys (ond gall carcharorion ar remand, carcharorion nad ydynt wedi'u cael yn euog a charcharorion dinesg bleidleisio os ydynt ar y gofrestr etholiadol)
  • Unrhyw un sydd wedi'u cael yn euog o fewn y pum mlynedd blaenorol o arferion llwgr neu anghyrfreithlon mewn perthynas ag etholiad

Darganfod mwy o wybodaeth o ran pwy sy'n gymwys i bleidleisio